Araçların egzoz sisteminde katalizör parçası yer almaktadır. Katalizör parçasının önünde ve arkasında iki adet oksijen sensörü yer alır. Katalizör, iki oksijen sensörü ile denetlenmektedir ve arıza vermesi halinde otomobil ekranında egzoz emisyon arızası görülebilir. Bazı araçlarda ise motor arızası veya genel arıza ikaz ışığı yanmaktadır. Katalizörün darbe alması sonucunda veyahut oksitlenme sırasında katalist maddenin özelliğini yitirmesi nedeniyle zaman içerisinde katalizörde arıza meydana gelebilir.
Aracın çalıştırılmasından sonra egzozdan çıkan zehirli gazların emilmesini ve havaya daha temiz duman verilmesini sağlayan katalitik konvektör, yanıcı yakıtı çevreyi kirletmeyen veya daha az kirleten yakıta, genel olarak suya ve oksijene dönüştürmekte olan cihazdır. Hem dizel hem benzinli araçlarda zorunlu olarak yer alır. Ancak özellikle LPG kullanılan araçlarda zaman içerisinde katalitik konvertörün işlevini yitirdiğini görüyoruz.
Katalizör Arızası Belirtileri
Eğer darbe sonucu katalist maddelerde kırılma meydana geldi ise egzozdan tıkırtı tarzında sesler gelebilmektedir. Bunun yanı sıra sistem içerisinde katalizör doğru şekilde çalışmıyor ise aracı sürerken kötü koku ortaya çıkabilir. Camlar kapalı olsa dahi koku gelebilir. Katalizörün takınak olması halinde egzoz gazları istenen şekilde tahliye edilememektedir. Bu yüzden çekiş düşüşü meydana gelebilmekte ve yakın tüketiminde de artış oluşmaktadır.
Katalizör Arızası Muayeneden Geçer Mi?
Katalizör arızalı olduğu için araç muayeneden geçemeyecektir. Egzoz gazının zararı muhtemelen oldukça artacağı için çevreye verdiği zarardan dolayı araç egzoz muayenesinden kalacaktır. Dolayısıyla katalizör arızasının giderilerek o şekilde muayeneye girilmesi gerekir.
Araç egzoz sisteminde yer almakta olan katalizörün bozulması halinde ilk olarak tamir yoluna başvurulması gerekir. Tamir esnasında katalizör taşına bakılmaktadır. Çok büyük bir zarar söz konusu ise katalizörün değiştirilmesi gerekmektedir. Bazı araç servisleri katalizörün içerisinde yer alan petekte değişim yapabilir ancak bu çok yapılan bir işlem değildir. Genellikle direkt olarak değişim yoluna gidilir ve bu çok büyük bir maliyet demektir. Örneğin Opel Astra 2010 altındaki modellerde yazımızın yayınlanma tarihi itibariyle katalizör fiyatı yan sanayi 7500 TL iken orinal parça ise 20.000 TL seviyesindedir.
Katalizör Nasıl Temizlenir?
Katalizörün içerisinde bulunan parçalarda net hasarlar yok ise temizleme yoluna gidilmelidir ve bu durum katalizör ömrünü uzatan, maliyetli olmayan bir işlemdir. Bu işlem katalizörün yerinden çıkarılarak su ve belirli kimyasalların kullanılmasıyla temizlenmesi ile yapılmaktadır. Temizleme işlemi esnasında aracın motoru ve egzozunun soğuk olması şarttır. İlk olarak katalizörün etrafında yer alan cıvataların itina ile sökülerek parçanın çıkarılması gerekir. Parça dik bir konuma getirilerek kimyasalın katalizörün içerisine püskürtülmesi gerekmektedir. Bu işlem katalizörün içi köpük olana kadar devam etmeli ve köpük dolan katalizör birkaç dakika bekletilmelidir. Ardından tazyikli su kullanılarak katalizörün köpükten arındırılması gerekir. Bu işlem bittiğinde katalizörün nasıl çalıştığını test edebilirsiniz.
