Kaldırım, şehrin en demokratik alanıdır: yaşlısıyla, çocuğuyla, öğrencisiyle, engelli bireyiyle herkesin ortak yürüme hakkı orada başlar. O alana bırakılan bir araç, görünürde küçük bir kolaylık, gerçekte ise zincirleme sonuçları olan bir ihlaldir.
Yayalar Yola İnmek Zorunda Kalıyor
Kaldırımın kapanması, yayanın başka seçeneği kalmadığı için aracın yanından geçerek karşı şeride, yani trafiğe girmesi demek. Özellikle caddelerde ve okul çevrelerinde bu durum, kaza riskini doğrudan artırıyor. Yola inen kişi, sürücülerin beklemediği bir noktada, çoğu zaman gelen araçları göremeden hareket etmek zorunda kalıyor. Sürücü de o an yayayı fark edemezse bir kaza meydana geliyor. Böyle bir kaza nedeniyle vicdan azabı çekmez misiniz?
En Çok Kimler Zarar Görüyor?
Kaldırım işgalinin bedelini en ağır ödeyenler, hareket kabiliyeti sınırlı olanlar. Tekerlekli sandalye kullanan biri için kaldırımdaki tek bir park halindeki araç, tüm güzergâhın kapanması anlamına gelebiliyor. Bebek arabasıyla yürüyen ebeveynler, baston kullanan yaşlılar ve görme engelliler de benzer bir engelle karşılaşıyor.
Hukuki ve Maddi Yaptırımlar
Kaldırıma park etmek, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 61/1-n maddesi kapsamında yasak ve idari para cezası var. Ceza tutarının yanı sıra sürücünün ehliyetine 10 ceza puanı da işleniyor. Üstelik ihlalin oluşması için aracın tamamının kaldırımda olması gerekmiyor; iki lastiğin çıkmış olması bile yeterli sayılabiliyor. Ceza araç plakasına yazıldığı için muhatap, o sırada kimin kullandığından bağımsız olarak araç sahibi oluyor. Yaya geçişini tamamen engelleyen ya da trafiği tehlikeye sokan araçlar ise çekilebiliyor. Bu durumda sürücü; trafik cezasına ek olarak çekici ücreti ve otopark bedeliyle de karşılaşıyor.
Araca ve Kaldırıma Verilen Zarar
Sorun yalnızca yayalarla sınırlı değil. Aracı yüksek bir kaldırıma çıkarmak lastiklerde, jantlarda ve aracın alt takımında hasara yol açabiliyor. Kaldırımlar da araç ağırlığı taşıyacak şekilde tasarlanmadığından, tekrarlayan park kaldırım taşlarının oynamasına ve zeminin bozulmasına neden olabiliyor. Bozulan zemin ise yayalar için yeni bir tökezleme tehlikesi demek.
Acil Durumlarda da Sorun Oluşturuyor
Hatalı park genel olarak acil müdahale ekiplerinin ulaşımını da zorlaştırabiliyor. Kaldırımda ve yol kenarında düzensiz bırakılan araçlar, dar sokaklarda ambulans ve itfaiye gibi araçların manevra alanını daraltıyor.
Kaldırıma park etmek, kâğıt üzerinde bir trafik cezası kalemi olsa da pratikte bir hak ihlali. Yayaların güvenliğini, engellilerin hareket özgürlüğünü ve şehrin yaşanabilirliğini doğrudan etkiliyor. Birkaç dakikalık kolaylık için kaldırıma çıkmadan önce, o kaldırımı kullanması gereken başka birinin yerine kendimizi koymak, çoğu zaman yeterli bir fren oluyor.
