Pek çok kişi motor sıcakken motor suyu kapağı açılıp açılmayacağını merak etmekte. Otomobil sahiplerinin en sık yaptığı hatalardan biri, motor sıcakken radyatör (motor suyu) kapağını açmaya çalışmaktır. “Biraz su ekleyeyim” diye düşünen birçok sürücü, bu hareketiyle ciddi yaralanmalara davetiye çıkarır. Kısa cevap ise kesinlikle açılmaması yönündedir.
Otomobilinizin soğutma sistemi, motoru 90-110 °C aralığında tutmak için özel olarak tasarlanmıştır. İçerideki antifriz-su karışımı, normal şartlarda 100 °C’de kaynar. Ancak radyatör kapağı sayesinde sistem 1,0-1,3 bar (bazı araçlarda 1,5 bar) basınç altında çalışır. Basınç, suyun kaynama noktasını yaklaşık 120-130 °C’ye yükseltir. Böylece motor daha verimli çalışır, aşırı ısınma önlenir. Motor çalışırken veya hemen durduğunda radyatör içindeki sıvı hem çok sıcak hem de yüksek basınçlıdır. Kapağı çevirdiğiniz anda basınç aniden atmosfere çıkar. Bu durumda sıvı neredeyse patlar gibi fışkırır. 120 °C’deki antifriz, teninize değdiği anda 2. derece yanıklara yol açar. Yüz, el, kol, göğüs ve bacaklar en çok etkilenen bölgelerdir. Hatta buhar halinde çıkan sıcak gaz gözlere ciddi hasar verebilir.
Her yıl binlerce kişi sadece bu hatadan dolayı acil servise başvuruyor.
Bazı sürücüler “Ben daha önce açtım, bir şey olmadı” diyor. Bu tamamen şans eseri. Motorun sıcaklığına, soğutma sisteminin durumuna ve kapak contasının kalitesine göre sonuç değişir. Eski bir araçta contası aşınmış bir kapak, 80 °C’de bile tehlikeli olabilir. Modern araçlarda ise elektronik uyarılar devreye girse de fizik kuralları değişmez.
Peki güvenli şekilde motor suyunu ne zaman ve nasıl kontrol edersiniz?
1. Motoru tamamen durdurun.
2. En az 30-45 dakika (tercihen 1 saat) bekleyin. Kaput altında ellerinizi yakmayacak kadar soğuması şart.
3. Kaputu açın, radyatör hortumlarını elle kontrol edin. Hortumlar soğuk ve sert değilse hâlâ sıcak demektir.
4. Kapağı yavaşça açın: İlk turda sadece 1-2 mm gevşetin, basınç varsa tıslama sesi duyarsınız. Ses kesilince tamamen açın.
5. Seviyeyi kontrol edin. Radyatör dolu olmalı, genişletme tankındaki (depo) minimum-maksimum arası olmalı.
Günümüzde birçok araçta “genişletme tankı” (şeffaf plastik depo) bulunuyor. Bu depo, motor sıcakken bile güvenli şekilde su eklemenize olanak tanır. Çünkü basınçlı sistemin ana radyatör kapağı değil, depo kapağıdır. Depo kapağını açıp soğutucu ekleyebilirsiniz (ancak yine de motor çok sıcakken dikkatli olun). Ancak radyatör kapağını asla sıcakken açmayın.
Motor suyu seviyesinin sık düşmesi ne anlama gelir?
– Hortumlarda çatlak
– Termostat arızası
– Su pompası sızdırması
– Silindir kapak contası yanması
– Radyatör kapağı contası aşınması
Motor suyu boşaltması durumunda yapılması gerekenlere ise bu içeriğimizde detaylarıyla yer verdik tıklayıp ulaşabilirsiniz.
Unutulmamalıdır ki bu sorunların çözümü noktasında kullanılabilecek iyi bir antifriz sadece donmayı önlemez, aynı zamanda kaynama noktasını yükseltir ve korozyonu engeller. Yazın %50 antifriz oranı idealdir. Sadece suyla doldurmak, hem kışın donma hem de yazın aşırı ısınma riskini artırır. Her yıl antifrizinizi yenileyin, eski antifriz kimyasal özelliğini kaybeder.
Sonuç olarak, “Motor sıcakken motor suyu kapağı açılır mı?” sorusunun cevabı net olarak açılmaması yönündedir.
